استرس،
فی نفسه خطرناک نیست، هر کس در زندگی اهداف، فعالیت ها و فراز و نشیب هایی
دارد. اما وقتی اینها از حد بگذرند، خطرآفرین می شوند. شما می توانید
استرس غیرقابل کنترل را تشخیص دهید و از راههای رفع آن مطلع شوید.
شناخت استرس
استرس، نقطه شروع ابتلا به افسردگی است که می تواند بر سلامت جسم و روح
شما تأثیر بگذارد. از این رو شناخت عوامل استرس زا و آنچه را که برای کاهش
این عوامل می توانید انجام دهید، دارای اهمیت است.
هرگونه واقعه ای نظیر مرگ عزیزی، طلاق، یا جدایی، بیرون رفتن فرزند از
خانه درست مانند داشتن بیماریهای طولانی مدت یا نقص عضو موجب استرس می
شود. اما وقایعی هم نظیر ازدواج، خانه عوض کردن، پیداکردن شغل جدید و رفتن
به تعطیلات تقریباً استرس زیادی ایجاد می کنند. نگرانی درباره سررسیدها،
موفق نبودن در رقابت در انجام یک کار خاص نیز ممکن است موجب بروز علائم
استرس، مثل کم طاقتی، تنش، احساس خستگی و اشکال در خوابیدن شوند.
برخی از نشانه های استرس عبارتند از:
۱- بی حوصلگی شدید
۲- حساسیت شدید نسبت به انتقاد
۳- بروز اختلال در خواب
۴- علایم تنش نظیر جویدن ناخن
۵- افزایش مصرف سیگار و الکل
۶- سوء هاضمه
۷- نداشتن تمرکز
اقدام در کاستن استرس های زیان بار قبل از آن که بر سلامت شما تأثیر
بگذارند، بسیار مهم است. اگر احساس میکنید که کارهایتان زیاد است و دارید
کلافه می شوید، دست از کار بکشید و چند نفس آرام بکشید تا آرامش خود را
بازیابید. به مدت یک روز از کارهای روزانه و امور خانه و خانوادگی و هرچه
که بر شما فشار وارد می کند، دست بکشید. این روز را فقط به انجام کارهایی
اختصاص دهید که موجب آرامش شما می شود و احساس خوبی را برایتان فراهم می
آورد. این کار می تواند موجب کاهش خطری شود که سلامت شما را تهدید می کند.
رفع استرس
معنی و مفهوم پوشیده استرس ، همان پیامی است که به شما می گوید که باید
مواظب خود باشید و تا حد ممکن عوامل استرس زا را از زندگی خود دور کنید.
برخی از راه های غلبه بر استرس به قرار زیر است:
۱- در یک زمان فقط یک کار را انجام دهید تا فشارهای وارد بر خود را کاهش دهید.
۲- پیشنهادهای دیگران در کمک به خود را بپذیرید.
۳- توانایی های خود را بشناسید و بیش از حد از خود انتظار نداشته باشید.
۴- با یک نفر صحبت کنید. کارهایی را انجام دهید که برایتان لذت بخش و شادی آفرینند.
۵- نیروی خشم خود را خالی کنید، مثلاً با فریاد زدن، جیغ کشیدن یا مشت زدن بر بالش.
۶- از موقعیت های پر استرس دوری کنید.
۷-سعی کنید اوقات خود را با کسانی بگذرانید که مصاحبت با آنها برایتان لذت بخش باشد و نه با کسانی که انتقاد کننده و خرده گیرند.
۸- آرام نفس بکشید، به طوری که قسمت پائینی شش های خود را به تحرک وادارید.
۹- تکنیک های آرامش بخش را به کار برید.
۱۰- یک واکنش نسبت به استرس، خشمگین شدن است. درباره نحوه غلبه بر خشم خود بیشتر بیاموزید.
استرس در محیط کار
استرسی که در محیط کار به شما دست می دهد، دومین و بزرگترین مشکل شغلی است
که سلامت شما را تهدید می کند. در یک تحقیق انجام شده، نیم میلیون از
افراد شاغل در انگلستان اظهار داشتند که دچار مسایلی از قبیل اضطراب و
افسردگی هستند. از آنجا که هنوز هم بر چنین مسایلی برچسب مشکلات روحی-
روانی می زنند، اغلب افراد شاغل از درخواست کمک از دیگران روی گردانند،
زیرا غالباً آنها را افرادی ناتوان تلقی می کنند. در محیط کاری، موقعیت
های زیادی هستند که موجب استرس فرد می شوند، نظیر:
۱- خویشاوند بودن با برخی از همکاران
۲- حمایت نکردن مسئولین از کارکنان خود
۳- نبود مشاوره و ارتباطات
۴- دخالت های زیادی در مسایل شخصی، اجتماعی و زندگی خانوادگی
۵- حجم زیاد کارها یا بیش از اندازه کم بودن کار
۶- فشار بیش از حد ناشی از غیرواقعی بودن مهلت انجام کارها
۷- انجام کارهایی که بسیار مشکل اند و یا لزوم چندانی به انجام آنها نیست
۸- نداشتن مهارت کافی در نحوه انجام کار
۹- شرایط نامطلوب کاری
۱۰- داشتن شغلی که متناسب با شما نباشد
۱۱- نداشتن امنیت شغلی و ترس از بیکار شدن
وقتی مردم در محیط کاری خود در فشار غیرقابل تحمل قرار گیرند، تمایل به
سخت کار کردن در آنها ایجاد می شود تا بدین وسیله فاصله آنچه را که به دست
می آورند با آنچه که تصور می کنند باید به دست بیاورند، کم کنند. آنان از
استفاده اوقات استراحت کاری خود صرف نظر می کنند و در نتیجه از نیازهای
شخصی خود غافل میشوند.
روش های زیر میتواند در حل این مشکلات به شما کمک کند:
۱- با کسی که امین شما است، چه در محیط کار و چه در بیرون از آن، درباره آنچه که موجب استرس شما می شود صحبت کنید.
۲- نتایج مشاوره یا حمایت هایی را که از شما می شود، به کار بندید.
۳- ساعات مقرر کاری را به کار پردازید و از اوقات استراحت و روزهای تعطیل که حق شما است، استفاده کنید.
۴- اگر مشغله کاری شما زیاد است، یک روز یا تعطیلات پایان هفته را به استراحت بپردازید.
۵- برای پرهیز از گرفتاری های ساعات پر رفت و آمد یا برای این که اوقات
بیشتری را با خانواده و فرزندان خود باشید، از ساعات مناسب برای این کارها
استفاده کنید.
۶- با ورزش و رژیم غذایی مناسب، از خود مراقبت کنید.
۷- تکنیک های آرامش بخش را به کار بندید.
۸- مصرف سیگار و سایر داروهای مخدر را ترک کنید.
رفع استرس در محیط کار
۱- محیط کار خود را راحت و متناسب با نیازهایتان درست کنید.
۲- اعتماد به نفس خود را تقویت کنید. این کار به شما کمک خواهد کرد تا خود
را از تقاضاهای غیرمعقولانه ای که از شما می شود، حفظ کنید.
۳- درباره مشکلات کاری خود با سرپرست بخش یا رئیس خود صحبت کنید. اگر
مشکلات شما حل نشد، با قسمت کارگزینی، نماینده صنفی خود یا دیگر مسئولینی
که به نوعی با مسایل کارکنان مربوطند، صحبت کنید.
۴- با همکاران خود محترمانه رفتار کنید، همان گونه که انتظار دارید دیگران با شما رفتار کنند.
۵ - از سیاست های اداره خود درباره نحوه برخورد با ایجاد مزاحمت ، زورگویی
و یا تبعیض، آگاهی داشته باشید. در این صورت خواهید دانست که چگونه با
رفتارهای غیرمعقولانه برخورد کنید و یا چه حمایتی از شما خواهد شد.
1 - چیزی را که خواهان آن هستید، یا موفق به کسب آن میشوید و یا موفق نمیشوید. پس حداکثر سعی خود را بکنید تا جزء افرادی باشید که موفق میشوند.
تشخیص افرادی که میدانند که چه کاری برای رسیدن به خواستهشان باید انجام دهند و برنامه مشخصی برای این کار دارند، کار مشکلی نیست.
برای موفق شدن در هر کاری ابتدا باید اطلاعات لازم برای رسیدن به خواستهتان را جمعآوری کنید. این اطلاعات و مهارتها برای موفقیت شما ضروری هستند. با کسب آمادگی لازم برای این کار، سعی کنید چگونگی بازی و قواعد آن را پیدا کنید.
2 – شما بهوجود آورنده تجربههایتان هستید ، پس خودتان باید مسئولیت زندگیتان را بپذیرید.
شما نمیتوانید از مسئولیت اینکه چرا و چگونه زندگیتان اینگونه است شانه خالی کنید.
هرگز نقش یک قربانی را بازی نکنید و از وقایع گذشته برای خود بهانه سازی نکنید.
هر انتخابی که میکنید مثلاً انتخاب افکاری که به آن میاندیشید، دارای نتایج و عواقبی است . زمانی که شما رفتار یا فکر خاصی را انتخاب میکنید در حقیقت خود شما، نتایج و عواقب آن را انتخاب کردهاید.
3 - مردم ،کاری را انجام میدهند که نفع یا سودی برایشان داشته باشد، بنابراین مشخص کنید که رفتار شما چه منافعی برایتان دارد و یا رفتار دیگران چه منافعی برایشان دارد؟
- منافع حاصل از یک رفتار به خصوص را مشخص کنید، چون شما نمیتوانید رفتاری را ترک کنید مگر اینکه از منافع حاصل از آن رفتار آگاهی پیدا کنید.
- دقت کنید که ممکن است رفتار شما به خاطر ترس از طرد شدن باشد. مسلماً تغییر نکردن کار آسانتری است، ولی شما باید سعی کنید چیزهای تازه و نویی را امتحان کنید و یا در مسیر جدید گام بردارید.
4 - تا به وجود مسئلهای اقرار و اعتراف نکرده باشید ، نمیتوانید آنرا تغییر دهید. پس سعی کنید در ارتباط با زندگی و افراد ، با خودتان صریح و شفاف باشید.
اقرار و اعتراف کردن به چیزی، در حقیقت سیلیزدن به خودتان به هنگام مواجهه با واقعیت است و این که شما هزینه و تاوان هر کاری را میپردازید، به خودتان دروغ نمیگویید، انکار نمیکنید و حالت تدافعی هم نمیگیرید.
شرایط و موقعیت فعلی شما چیست؟ اگر میخواهید برنامهریزی درستی برای زندگیتان داشته باشید، پس باید موقعیت و شرایط فعلی زندگیتان را به طور شفاف و روشن مشخص کنید. زندگی شما برای تغییر کردن، در وضعیت خیلی بدی نیست و خیلی دیر هم نشده است.
5 - در زندگی به عمل شماست که پاداش داده میشود، پس تصمیماتتان را با دقت اتخاذ کنید و سپس عمل کنید و به یاد داشته باشید که به افکار بدون عمل در این جهان اهمیتی داده نمیشود.
آگاهی، درک و درایت خود را به فعالیتهای هدفدار، بامعنی و سازنده مبدل کنید زیرا در غیراین صورت ارزشی نخواهد داشت. خود و دیگران را بر اساس خواستهها و گفتهها ارزیابی نکنید ، بلکه بر اساس عملکرد ارزیابی کنید.
برای اینکه از وضعیتی که در حال حاضر در آن به سر میبرید، خارج شده و به جایی که میخواهید برسید، سختی و زحمت را تحمل کنید.
در نظر داشته باشید که این ریسک را به خاطر خودتان است که میپذیرید چون قرار نیست رویاهای شما از بین بروندبا قهر چه می کشی مرا
من کشته ی مهربانیتم
یک خنده و یک نگاه بس
تا کشته ی خود بدانیم
ای آمده از سراب ها
با خواب و خیال آب ها
دارد ز تو بازتاب ها
آیینه ی زندگانیم
گر نیست به شانه ام سرت
یا از دگری ست بسترت
غم نیست که با خیال تو
همبستر شادمانیم
شادا ! تن بی نصیب من
افسون زده ی فریب من
مست است و ملنگ و بی خبر
از دست و دل خزانیم
انگار درون جان من
سازی ست همیشه نغمه زن
گوید به ترانه صد سخن
از تاب و تب جوانیم
افتاده چنین به بند تو
می خواست مرا کمند تو
گفتی که رهات می کنم
دیدم که نمی رهانیم
ای یار ، تبم ز عشق تو
شورم ، طلبم ز عشق تو
اما ز پیت نمی دوم
بیهوده چه می کشانیم
فریاد ، که جمله آتشم
تا عرش لهیب می کشم
با این همه نیست خواهشم
تا شعله فرو نشانیم
نزدیک ترین من ! همان
در فاصله از برم بمان
تا پاک ترین بمانمت
تا دوست ترین بمانیم