ای سیک (ASIC) چیست؟
مدارهای مجتمع با کاربرد خاص، چیپهایی هستند که برای انجام فعالیت خاصی طراحی میشوند که از نظر کارایی، سرعت عملیاتی و توان مصرفی به مراتب بهتر از تراشههای معمولی هستند. اما از طرفی قابلیت انعطاف و توسعهپذیری تراشههای معمولی را ندارند چرا که یک کاربرد خاص به صورت سختافزاری درون آنها تعبیه شده و قابل تغییر و گسترش نیست. از سویی دیگر هزینهی لازم برای تولید این تراشهها بسیار بالا است به طوری که اگر تعداد تراشههای مورد نیاز از حد خاصی کمتر باشد، تولید آن از دید اقتصادی مقرون به صرفه نیست ضمن آنکه طراحی آنها زمان زیادی میبرد. از طرفی اگر بخواهیم تغییر کوچکی در این تراشهها بدهیم زمان و هزینهی زیادی بر میدارد.
لازم به ذکر است ابهامات زیادی پیرامون تلفظ درست این کلمه به دو شیوهی «اَسیک» و «ایسیک» وجود دارد. طبق تحقیقات انجام شده توسط تیم ارز دیجیتال، بزرگترین کمپانیهای تولیدکنندهی مدار مجتمع با کاربرد خاص در جهان از جمله شرکت آیبیام این واژه را که به صورت سرنام از عبارت (application-specific integrated circuit) گرفته شده به صورت «ایسیک» تلفظ میکند. از منابعی که به صورت مشخص تلفظ مربوط به این عبارت را درج کردهاند میتوان به وبسایت که تلفظ این واژه را به صورت «a-sick» نوشته نام برد.

تابع هش: تابعی است که یک ورودی با اندازهی نامحدود را گرفته، عملیاتی بر روی آن انجام داده و سپس خروجیای با طول ثابت تولید میکند. هر ورودی یک خروجی منحصر به فرد خواهد داشت. ورودی تابع هش میتواند هر نوع داده، عدد، فایل و یا غیره باشد و خروجی آن هش نامیده میشود. هش به صورت یک عدد در مبنای 16 (هگزادسیمال) نشان داده میشود. در زیر تابع هش md5 را میبینید که از ورودی، یک خروجی 32تایی در مبنای هگز تولید میکند.
![]()
تابع هش یک تابع برگشتناپذیر است. این بدین معنا است که شما با دانستن خروجی نمیتوانید ورودی را حدس بزنید مگر آنکه تمام حالتهای ممکن را امتحان کنید. آزمایش تمام ورودیهای ممکن به حملهی بروت فورس (brute-force) مشهور است. از توابع هش اغلب برای اثبات اینکه دادهای بدون دستکاری و برابر با نسخهی اورجینال است، استفاده میگردد.

به عنوان مثال فرض کنید آلیس به باب اعلام میکند که پاسخ سوال مسابقهی ریاضی را میداند و باب از او میخواهد که این ادعا را بدون گفتن جواب ثابت کند. آلیس پاسخ سوال را با تابع هش، رمزنگاری میکند. اگر فرض کنیم پاسخ سوال 42 است، خواهیم داشت:
![]()
آلیس این هش را به باب نشان میدهد. باب برای اثبات ادعای آلیس ابتدا پاسخ پرسش را خود به دست آورده و سپس آن را رمزنگاری میکند. اگر هشی که باب به دست میآورد با هش آلیس برابر باشد میتوان به یقین گفت که آلیس پاسخ را میداند. بنابراین از هشینگ میتوان برای تایید صحت اطلاعات بدون فاش کردن آنها استفاده نمود.
به فرآیند تایید تراکنشها و افزودن آنها به بلاک چین و همچنین استخراج کوینهای جدید گفته میشود. هر فردی با اتصال به اینترنت و سختافزار مناسب میتواند در فرآیند ماینیگ شرکت کند. از آنجایی که ارزهای دیجیتال ذاتا غیر متمرکز هستند، افراد مختلف در سراسر جهان شبکههای مربوط به آنها را کنترل میکنند که به ماینر شناخته میشوند، اما برای کنترل شبکه باید انگیزهای وجود داشته باشد و این انگیزه همان پاداش ماینرها است.
از آنجایی که حوزهی ارزهای دیجیتال و ماینینگ نسبتا جدید است، فروش نخستین ایسیکهای بیت کوین به سال 2013 بازمیگردد. از آن زمان ایسیکهای مایننیگ برای استخراج ارزهای دیگری همچون لایتکوین و دش نیز توسعه یافتهاند. اگر ارزهای دیجیتال صنعت مالی را دگرگون کنند، ایسیکها نیز صنعت ارزهای دیجیتال را دگرگون خواهند ساخت.
ایسیکها امنیت شبکهی بلاک چین را تامین میکنند اما اینکار را با مصرف الکتریسیته و برق زیادی انجام میدهند. شما برای ساخت یک ایسیک به دانش سختافزاری و نرمافزاری این حوزه نیاز دارید. در فرآیند استخراج، ماینر باید یک عدد 64 رقمی بر پایهی 16 (هگزادسیمال) را که کمتر و یا مساوی هش (Hash) است را حدس بزند و به اولین نفری که بتواند این عدد را حدس بزند، به عنوان پاداش ارز دیجیتال تعلق میگیرد. هر چه نرخ هش یک دستگاه سختافزار ماینینگ بالاتر باشد، با سرعت بالاتری میتواند این عدد را حدس بزند.
ریگهای ماینینگ برای استخراج ارزهای دیجیتال سفارشیسازی میشوند. بنابراین اساسا هر ریگ ماینینگی که قادر باشد بیت کوین استخراج کند، میتواند تمام ارزهای دیگری که از الگوریتم رمزنگاری بیت کوین یعنی SHA256 استفاده میکند را نیز استخراج نماید. به عنوان مثال انتماینرهایی که بر پایهی الگوریتم رمزنگاری SHA256 ساخته میشوند میتوانند ارزهای دیجیتالی همچون بیت کوین، بیت کوین کش، نیمکوین و پیر کوین را استخراج کنند.

مقایسهی واحد پردازش مرکزی (CPU)، واحد پردازش گرافیکی (GPU) و ایسیکها کمی مشکل است چراکه اساسا میتوان CPU و GPU را نوعی ایسیک دانست. تنها ویژگیای که ایسیکهای ماینینگ را متمایز میسازد این است که تمامی قابلیتهای CPU و GPU را ندارد. انتظار نداشته باشید که بتوان یک سیستمعامل و یا بازی ویدیویی بر روی ایسیک بیت کوین نصب کرد چراکه این تراشه تنها به منظور استخراج یک الگوریتم خاص طراحی شده است. کارایی یک ای سیک ماینینگ بسیار بالا است چراکه از تمامی منابع بدون اتلاف هیچکدام تنها برای انجام یک وظیفهی خاص استفاده میکند.
تا اینجا فهمیدیم که ماینینگ به طور کل فرایند حدس یک عدد با استفاده از محاسبات پیچیده است. سختافزار ماینیگ چه یک ماینر ایسیک و چه یک ریگ ماینینگ GPU باشد، محاسباتی زیادی را انجام میدهد تا تابع هش را حل نماید. در بلاک چینهای مبتنی بر اثبات کار نظیر بیت کوین، اولین نفری که موفق به حدس این عدد شود، پاداش بلاک را از آن خود کرده و به مابقی شبکه اعلام میکند که دست از حل کردن این هش برداشته و به سراغ هش بعدی بروند. امروزه بسیاری از افراد و سیستمهای قدرتمند کامپیوتری سعی میکنند تا ارز دیجیتال بیت کوین را استخراج نمایند و از آنجایی که هزینهی منابع سختافزاری اینکار بالاست، ماینرها در گروههایی به نام استخر ماینینگ با همکاری یکدیگر شروع به حدس هش و ثبت بلاک کرده و پاداش آن را نیز میان خود تقسیم میکنند.
هر چه یک ماینر سختافزار سریعتری داشته باشد، درآمد بیشتری نیز خواهد داشت. سرعت دستگاههای ماینینگ با پارامتری به نام نرخ هش (Hash rate) اندازهگیری میشود که بر حسب هش بر ثانیه محاسبه میگردد. هر چه نرخ هش بالاتر باشد، درآمد حاصل از استخراج نیز بیشتر خواهد بود.

یکی از دلایلی که ماینرها به ایسیک بسیار علاقهمندند این است که شانس زیادی به آنها به نسبت سرمایهشان برای استخراج ارزهای دیجیتال به نسبت پردازندههای دیگر میدهد. هر ارز دیجیتال، الگوریتم هش رمزنگاری مربوط به خود را داشته و ماینرهای ایسیک متناسب با این الگوریتمها طراحی میشوند.
کارایی ماینینگ با ایسیک به علت آنکه از تمامی منابع محاسباتی تنها برای هدف مشخصی استفاده کرده در عین اینکه هیچ منبعی را هدر نمیدهد، بسیار بالا است.
در این مقاله به بررسی کلی ایسیکها بدون پرداختن به جزئیات فنی پرداختیم. توصیهی ما این است که اگر میخواهید از این حوزه درآمد کسب کنید، اطلاعات خود را همیشه به روز نگه دارید. بررسی پیچیدگیهای فنی، درک عمیقتری را از این فناوری به شما خواهد داد.
هش کردن یا هشینگ به فرآیندی گفته میشود که در آن یک عملگر ریاضی به نام «تابع هش» (Hash Function)، دادههای ورودی مانند حروف و اعداد و تصویر و … را به خروجی رمزگذاری شده تبدیل میکند. به تابع هش، «تابع درهمساز» نیز گفته میشود.
به عنوان مثال یک تابع هش میتواند کلمه «سلام» را دریافت کند و به عنوان خروجی این عبارت را تحویل بدهد:
«bda1fa48345336618741fd2c4bc02809eb099c49a9b02fb5056401ab6d4dc3e6»
به خروجیِ تابع هش، «هش» (Hash) میگویند و به این عمل یعنی استفاده از تابع هش برای ایجاد هش، هش کردن یا «هشینگ» (Hashing) گفته میشود.

حالا بیایید ببینیم فرآیند هش کردن یا به اصطلاح هشینگ چگونه انجام میشود.
هر کسی که در رمزنگاری و ریاضیات تخصص داشته باشد، میتواند با استفاده از این علوم برای خود تابع هش بسازد. در حال حاضر انواع زیادی تابع هش وجود دارد و آن را به روشهای گوناگونی میتوان ساخت اما در اینجا قصد داریم به عنوان نمونه نحوه کار الگوریتم شناخته شده SHA-256 را توضیح بدهیم که پرکاربردترین تابع هش دنیاست.
توابع هش معتبر، هر مقدار ورودی را تبدیل به یک رشته متنی با طول ثابت میکنند.

همانطور که در عکس بالا هم مشاهده میکنید، برای تابع هشِ استاندارد اهمیتی ندارد که ورودی شما چقدر بزرگ یا کوچک است. خروجی همیشه دارای طول ثابت خواهد بود. این مساله زمانی اهمیت پیدا میکند که با تعداد زیادی داده و اطلاعات سر و کار داشته باشید. بنابراین، اساسا به جای رهگیری و ذخیره دادههای ورودی که میتوانند بسیار زیاد و بزرگ باشند، میتوانید تنها هش را ذخیره کنید و آن را ردیابی کنید.
همچنین استفاده از یک خروجی با طول ثابت سبب افزایش امنیت میشود، چون کسی که سعی در رمزگشایی هش داشته باشد، نمیتواند با دیدن خروجی تشخیص دهد که ورودی ما به چه صورت بوده است.
پیش از اینکه بیشتر در رابطه با هشینگ صحبت کنیم، ابتدا باید ویژگیهای مختلف توابع هش و چگونگی و نحوه اجرای آنها را توضیح دهیم.
یک تابع هش رمزنگاری نوع خاصی از توابع هش بوده که دارای ویژگیهای منحصر به فردی است. ویژگیهای این نوع هش سبب میشود برای هویتسنجی و برقراری امنیت بسیار مناسب باشد. از این نوع تابع هش برای ساخت امضاهای دیجیتال و صحتسنجی استفاده میشود و میتوان با آن به اصطلاح «اثر انگشت دیجیتال» ساخت. یک تابع هش رمزنگاریِ امن باید ویژگیهای زیر را داشته باشد:
تابع هش به ازای یک ورودی مشخص، خروجی ثابت و مشخصی را به شما تحویل میدهد. فرقی نمیکند که شما چند مرتبه و یا در چه زمانی آن ورودی را به تابع هش دادهاید؛ تحت هر شرایطی خروجی ثابت است. این ویژگی از اهیمت بالایی برخوردار است، زیرا اگر هر بار هشهای مختلفی را تحویل دهد، آنگاه ردیابی و پیگیری اطلاعات غیرممکن خواهد بود.
مثلا اگر کلمه «سلام» را هزاران بار در تابع هش وارد کنیم باز هم هش این کلمه ثابت است.
تابع هش باید بتواند هش ورودی را به سرعت محاسبه کند. اگر این فرآیند به اندازه کافی سریع نباشد، سیستم ناکارآمد خواهد شد.

توابع هش رمزنگاری، توابعی یک طرفه هستند. تابع یکطرفه به تابعی گفته میشود که برای هر ورودی، خروجی به راحتی قابل محاسبه است، اما بهدست آوردن پیشتصویرِ خروجیِ متناظر با یک ورودیِ تصادفی، غیرعملی است.
به عبارت دیگر، در یک تابع هش استاندارد، ساخت خروجی از ورودی به راحتی قابل انجام است اما پیدا کردن ورودی از خروجی بسیار دشوار است. دقت داشته باشید از واژه دشوار و غیرعملی به جای واژه «غیرممکن» استفاده شده است. به مثال زیر توجه کنید.
تصور کنید که ما اعدادی بین ۱ تا ۶ داریم و به صورت تصادفی و مخفیانه، یکی از این اعداد را هش میکنیم. خب حالا چگونه میتوانید تعیین کنید که عدد اصلی چه بود؟ از آنجایی که توابع هش همیشه معین است، هش ورودیهای خاص همیشه یکسان خواهد بود. بنابراین تمام کاری که باید انجام دهید این است که هش اعداد ۱ تا ۶ را با هشی که ساخته شده است، مقایسه کنید و به این ترتیب عدد اصلی را بیابید.
اما این سازوکار زمانی امکانپذیر است که تعداد دادههای شما کم باشد. اگر با حجم عظیمی از اعداد سروکار داشته باشید، آنگاه چه خواهید کرد؟
فرض کنید شما با یک هش ۱۲۸ بیتی سر و کار دارید. تنها راه پیدا کردن داده ورودی اصلی استفاده از روش «جستجوی جامع» است. جستجوی جامع که به آن جستجوی خام و بیخردانه (brute-force method) نیز گفته میشود، اساسا به این معنی است که شما باید همینطور دادهها را امتحان کرده و آن را با خروجی مقایسه کنید و این مراحل را تا جایی که هش ورودی و هش هدف با یکدیگر تطابق پیدا کنند، ادامه دهید.
خب اگر از این روش استفاده کنید چه اتفاقی میافتد؟
بنابراین همانطور که پیشتر نیز عنوان شد، یافتن پیشتصویرِ خروجیِ متناظر با یک ورودیِ تصادفی با استفاده از حدس دادهها امکانپذیر است اما بسیار بسیار زمانبر خواهد بود به طوری که هیچ توجیهی برای این کار وجود ندارد.
حتی اگر تغییری بسیار کوچک در داده ورودی ایجاد کنید، بازتاب این تغییر کوچک در هش بسیار قابل توجه خواهد بود.

همانطور که در تصویر بالا مشاهده میکنید، حتی اگر یک کاراکتر را تغییر دهید هش به طور کلی تغییر میکند. این عملکرد بسیار حائز اهمیت است، چراکه در صحت کلمات عبور و بسیاری از دادههای حیاتی از آن استفاده میشود.
زمانی که شما در سایتی مثل فیسبوک کلمه عبور خود را وارد میکنید، سیستم به طور خودکار هشِ کلمه عبور شما را با هش موجود در پایگاه داده تطبیق میدهد. بنابراین اگر کلمه عبور ورودی شما کوچکترین تغییری نسبت به کلمه عبور اصلی کند، هش آن نیز تغییر میکند و با هش ثبت شده منطبق نخواهد بود.
همچنین در بحث ارزهای دیجیتال، این ویژگی باعث برقراری یکی از مهمترین اصلهای بلاک چین یعنی «تغییرناپذیری» میشود که در ادامه بیشتر در مورد آن میخوانید.
با توجه به اینکه A و B دو ورودی متفاوت تابع هش هستند و (H(A و (H(B نیز به ترتیب هشهای متناظر با آنها، احتمال اینکه این دو خروجی با یکدیگر یکسان باشند عملا غیرممکن است. این بدان معناست که هر ورودی، هش منحصر به فرد خود را دارد.
الگوریتمهای هش زیادی برای رمزنگاری داده وجود دارند. در ادامه به چند مورد از شناختهشدهترین و پرکاربردترین آنها اشاره خواهد شد.
الگوریتم هش MD که مخفف عبارت «Message Digest» به معنی «خلاصه پیام» است، در سال ۱۹۹۱ توسط رونالد ریوِست و به عنوان جایگزینی برای تابع هش پیشین این خانواده یعنی MD4 طراحی شد. الگوریتم MD5، تابع هشی است که به صورت گسترده مورد استفاده قرار میگیرد و هش ۱۲۸ بیتی تولید میکند.
اگر چه MD5 با هدف اینکه به عنوان تابع رمزنگاری مورد استفاده قرار گیرد طراحی و ایجاد شد، اما از مشکلات زیادی برخوردار است. همین باعث شد که کمتر به عنوان تابع هش از آن استفاده شود. امروزه از این الگوریتم به عنوان چکسام برای بررسی درستی و یکپارچگی دادهها در برابر دستکاری ناخواسته استفاده میشود.
الگوریتم هش ایمن (Secure Hash Algorithm) که به اختصار آن را SHA مینامند، مجموعهای از الگوریتمهاست که توسط موسسه ملی استاندارد و فناوری (NIST) ایالات متحده و دیگر ارگانهای امنیتی ایجاد شد و توسعه یافت. SHA-0 اولین الگوریتم از خانواده SHA است که در سال ۱۹۹۳ توسعه پیدا کرد. اما مدتی پس از انتشار به دلیل نقص قابل توجهی که در آن کشف شد، جای خود را به نسخهی جدیدتر و اصلاحشدهی SHA-1 داد.
SHA-1 یک تابع هش ۱۶۰ بیتی است که به الگوریتم MD5 شباهت دارد. از طرفی دیگر الگوریتم SHA-1 شباهت بسیار زیادی به SHA-0 نیز دارد ولی در اصل ایرادهایی اساسی که در نسخه 0 وجود داشته و سبب ضعف این الگوریتم شده بود را برطرف نمود. این الگوریتم توسط آژانس امنیت ملی ایالات متحده (NSA) و با هدف اینکه بخشی از الگوریتم امضای دیجیتال باشد طراحی شد. در سال ۲۰۰۵ رخنههای امنیتی در این الگوریتم تشخیص داده شد، که نشان از نفوذپذیری احتمالی آن داشت. از آن زمان بود که نیاز به یک الگوریتم بهتر در این حوزه احساس شد.

الگوریتم هش ایمن بعدی، SHA-2، متشکل از ۶ تابع هش با مقادیر هش متفاوت ۲۲۴، ۲۵۶، ۳۸۴ و ۵۱۲ بیتی است که نامهای آنها نیز با توجه به مقادیر هش انتخاب شده است؛ SHA-224، SHA-256، SHA-384، SHA-512، SHA-512/224 و SHA-512/256. این الگوریتمها در طول با یکدیگر متفاوتند.
الگوریتم شناختهشدهی SHA-256 در بلاک چینِ بیت کوین هم استفاده میشود. علاوه بر این، از این الگوریتم در TLS ،SSL ، PGP، SSH، توسعه چندمنظوره پست الکترونیک اینترنت/امن و IPsec یا همان ایمنسازی پروتکل اینترنت استفاده میشود.
آخرین عضو از خانواده الگوریتم هش ایمن، SHA-3 است که در سال ۲۰۱۵ توسط NIST منتشر شد. این الگوریتم در سال ۲۰۱۲ در جریان رقابت و مسابقهای عمومی در رابطه با طراحی الگوریتمی جدید به عنوان برترین الگوریتم برگزیده شد. SHA-3 در واقع زیرمجموعهای از خانواده گستردهتری به نام Keccak است.
RIPEMD که مخفف عبارت «RACE Integrity Primitives Evaluation Message Digest» است، همانند الگوریتم SHA مجموعهای از توابع هش است که در بلژیک و توسط گروه تحقیقاتی COSIC در سال ۱۹۹۶ توسعه یافت. آنها این مجموعه الگوریتم را در واکنش به ضعف امنیتی که در RIPEMD مشاهده شد، طراحی کردند. در طراحی این الگوریتم از اصول به کار رفته در MD4 استفاده شده است و عملکردی مشابه با SHA-1 دارد.
طول هش توابع این خانواده متفاوت است و دارای مقادیر ۱۲۸، ۱۶۰، ۲۵۶ و ۳۲۰ بیتی است. تاکنون حمله موفقی به RIPEMD-160 گزارش نشده است. نسخه ۲۵۶ و ۳۲۰ بیتی این توابع نیز سطح امنیتی بالاتری ندارند، بلکه تنها امکان بروز تصادم را از بین میبرند.
ویرپول، یکی دیگر از توابع هش در دنیای رمزنگاری است. این الگوریتم برای اولین بار در سال ۲۰۰۰ و توسط وینسنت ریمن و پائولو بارتو طراحی شده است. ویرپول بر مبنای نسخه اصلاح شدهی استاندارد رمزنگاری پیشرفته (AES) ساخته شده است.
این تابع هش، هر پیامی با طول کمتر از ۲۲۵۶ بایت را دریافت و هشی با اندازه ۵۱۲ بیت (۶۴ بایت) تولید میکند. هش ۵۱۲ بیتی الگوریتم ویرپول به صورت اعداد ۱۲۸ رقمی نمایش داده میشود.
الگوریتم ویرپول از سال ۲۰۰۰ تاکنون، ۲ بار بازبینی شده است. در اولین بازبینی در سال ۲۰۰۱، S-box را تغییر دادند تا پیادهسازی این الگوریتم بر روی سختافزار آسانتر شود. در دومین بازبینی (۲۰۰۳)، نقصی در ماتریس انتشار که سبب میشد تا امنیت روش پایینتر از آنچه از آن انتظار میرفت باشد، پیدا و برطرف شد. الگوریتم اولیه و اصلی را Whirlpool-0، بازبینی اول Whirlpool-T و نسخه نهایی را Whirlpool نام دارند.
بلیک یکی از الگوریتمهایی است که در رقابت توابع هشی که از جانب موسسه ملی استاندارد و فناوری ایالات متحده (NIST) با هدف انتخاب بهترین تابع هش برای توسعه SHA-3 برگزار شده بود، در بین ۵ الگوریتم برگزیده قرار داشت. این رقابت از سال ۲۰۰۷ آغاز شد و در نهایت در سال ۲۰۱۲ با اعلام Keccak به عنوان برنده به طور رسمی به کار خود پایان داد.
همانند SHA-2، بلیک نیز دارای 2 نوع الگوریتم متفاوت است. یکی از کلمات ۳۲ بیتی استفاده میکند و طول هش محاسبهشدهی آن حداکثر ۲۵۶ بیت است و دیگری از کلمات ۶۴ بیتی استفاده میکند با طول هش ۵۱۲ بیت.
اما شناختهشدهترین عضو خانواده بلیک، Blake2 است که در سال ۲۰۱۲ منتشر شد. هدف از طراحی این الگوریتم معرفی جایگزینی برای الگوریتمهای پرکاربرد اما آسیبپذیر MD5 و SHA-1 در برنامههایی که نیازمند کارایی بالایی بودند بود.
Blake2 خود به دو زیرگروه Blake2b و Blake2s تقسیم میشود. گفته میشود Blake2 از MD5، SHA-1، SHA-2 و SHA-3 سریعتر است و از لحاظ امنیت نیز با SHA-3، یعنی آخرین نسخه الگوریتم هش ایمن برابری میکند.

ارزهای دیجیتال برای حفظ بقا و امنیت خود تا حد زیادی به هش کردن وابسته هستند. چرا که اکثر عملیات انجام شده در بلاک چین آنها بر مبنای هش کردن اطلاعات به منظور حفظ امنیت آنها صورت میگیرد. در ادامه به نقش هش کردن در ارزهای دیجیتال در صه بخش مهم میپردازیم.
به بیانی دیگر، امضای دیجیتال را میتوان به عنوان کدی که به پیام و یا سندی متصل است در نظر گرفت؛ کدی که اثبات میکند پیام در طول مسیر خود از فرستنده تا گیرنده دستکاری نشده است. اگر چه مفهوم تضمین امنیت ارتباطات با استفاده از علم رمزنگاری به دوران باستان باز میگردد، اما امضای دیجیتال به لطف توسعه رمزنگاری کلید عمومی در سال ۱۹۷۰ به واقعیت بدل شد.
الگوریتمهای رمزنگاری کلید عمومی برای امضا کردن اسناد طولانی مناسب نیستند. برای صرفهجویی در زمان، اغلب پروتکلهای امضای دیجیتال به جای اینکه کل پیام را رمزنگاری کنند، از تابع هش استفاده میکنند.
هشینگ، یکی از اصلیترین عناصر سیستم امضای دیجیتال است. در مبحث ارزهای دیجیتال، یک سیستم امضای دیجیتال از سه مرحلهی هش کردن، امضا کردن و صحتسنجی تشکیل شده است.
اولین قدم در امضای دیجیتال، هش کردن یا هشینگ دادههاست. این فرآیند با دادن اطلاعات به یک الگوریتم هش و دریافت مقدار هششده آغاز میشود. همانطور که پیشتر نیز اشاره شد، ممکن است پیامهای ورودی از لحاظ اندازه با یکدیگر متفاوت باشند، اما در نهایت تمام مقادیر هش شده توسط یک الگوریتم خاص، طول یکسان و ثابتی دارند.
هش کردن دادههای برای ایجاد امضای دیجیتال ضروری نیست، چرا که میتوان از کلید خصوصی برای امضای اطلاعات استفاده کرد. اما در زمینه ارزهای دیجیتال، دادهها همیشه هش میشوند، زیرا سروکار داشتن با دادههایی با طول ثابت و مشخص در تسهیل فرآیند عملکرد بلاک چین بسیار موثر است.

پس از هش کردن اطلاعات، فرستنده پیام باید آن را امضا کند. این نقطه، جایی است که رمزنگاری کلید عمومی وارد بازی میشود. انواع مختلفی از الگوریتمهای امضای دیجیتال وجود دارد که هر یک مکانیزم خاص خود را دارد. اما در اصل، پیام هششده، با کلید خصوصی امضا خواهد شد و دریافتکننده پیام میتواند اعتبار آن را با استفاده از کلید عمومی که توسط فرستنده ارائه شده است، بسنجد.
به بیانی دیگر، اگر در هنگام ایجاد امضا از کلید خصوصی استفاده نشود، دریافتکننده قادر نخواهد بود که از کلید عمومی مربوطه برای تایید صحت آن اطلاعات استفاده کند. هر دوی کلیدهای عمومی و خصوصی توسط فرستنده پیام ایجاد میشوند، اما تنها کلید عمومی با شخص دریافتکننده و یا حتی دیگران به اشتراک گذاشته میشود.
شایان ذکر است که امضاهای دیجیتال به طور مستقیم با محتوای هر پیام مرتبط هستند. بنابراین برخلاف امضاهای دستی، که صرف نظر از نوع پیام و محتوا باید یکسان باشند، هر پیامی که به صورت دیجیتالی امضا شده است، امضای دیجیتالی متفاوتی دارد.
بیایید با مثالی کل فرآیند صحتسنجی را از ابتدا تا انتها بررسی کنیم. تصور کنید که مریم پیامی برای محمد نوشته، آن را هش کرده و سپس مقدار هش را با کلید اختصاصی خود ترکیب کرد تا یک امضای دیجیتال تولید کند. این امضا همانند اثر انگشت دیجیتالی منحصر به فردی از آن پیام عمل خواهد کرد.
زمانی که محمد پیام را دریافت کند، میتواند اعتبار امضای دیجیتال را با استفاده از کلید عمومی مریم بررسی کند. بدین طریق محمد میتواند اطمینان حاصل کند که این امضا توسط مریم ایجاد شده است، چرا که کلید خصوصیای که با این کلید عمومی منطبق باشد تنها در اختیار مریم قرار دارد.
اگر شخصی دیگری به کلید خصوصی مریم دسترسی داشته باشد، میتواند به راحتی وانمود کند که مریم است و امضاهای دیجیتالی تولید کند که منجر به کلاهبرداری و دسترسی به اطلاعات خصوصی او شود. در رابطه با ارزهای دیجیتال، این بدان معناست که هر کسی که به کلید خصوصی مریم دسترسی داشته باشد، میتواند بدون اجازهی او از حسابش کوین برداشت کند.
در بلاک چین از هش برای نشان دادن وضعیت فعلی شبکه استفاده میشود، به این ترتیب که داده ورودی هر چه را که در بلاک چین اتفاق افتاده است نشان میدهد. در واقع هر تراکنشی که تا آن لحظه صورت گرفته است با دادههای جدیدی که اضافه میشود، ترکیب میشود. این بدان معناست که هش خروجی مبتنی بر تمامی تراکنشهای پیشینی است که بر روی بلاک چین اتفاق افتاد.
اولین هش برای اولین بلاک یا همان بلاک جنسیس، با توجه به تراکنشهایی که درون آن بلاک ثبت شده است محاسبه میشود. برای هر بلاک جدیدی که از این پس ایجاد میشود، علاوه بر تراکنشهای بلاک مورد نظر، هش بلاک پیشین نیز به عنوان ورودی به تابع هش داده میشود و مقدار هش آن بلاک محاسبه میشود. بدین ترتیب زنجیرهای از بلاکها ایجاد میشود.
هش بلاک جدید با اشاره به هش بلاک پیش از آن ایجاد میشود. این سیستم هشینگ، درواقع تضمینی است که به ما اثبات میکند هیچگونه دستکاری در تراکنشها ممکن نیست. چرا که اگر تنها بخش کوچکی از اطلاعات تراکنش تغییر کند، در نتیجه هش بلاکی که تراکنش درون آن ثبت شده است نیز تغییر خواهد کرد و به همین ترتیب هش بلاکهای بعد از آن نیز تغییر میکند.

در نتیجه از هرگونه تقلب و دستکاری جلوگیری میشود، چراکه تنها کافی است هشها با یکدیگر مقایسه شوند. این ویژگی جالب و هیجانانگیز بلاک چین است، چون تمام افراد حاضر در شبکه باید تنها بر روی یک هش به توافق برسند و تایید کنند که تراکنشهای بلاک جدید درست هستند و در نهایت رضایت دهند که آن بلاک ایجاد شود. در صورت مشاهده عدم انطباق هشها، به راحتی به تقلب انجام شده پی میبرند و آن را رد میکنند. بدین ترتیب و به همین سادگی هشینگ، بلاک چین را تغییرناپذیر میکند، خصوصیتی که به نوعی بارزترین مشخصه این فناوری محسوب میشود.
استخراج فرآیند یافتن و ایجاد یک بلاک جدید و افزودن آن به بلاک چین است. همانطور که میدانید عرضه بسیاری از ارزهای دیجیتال محدود به تعداد مشخصی است که این عدد برای بیت کوین ۲۱ میلیون واحد است. اگر ماینرها بتوانند بسیار سریع و با کمترین توان محاسباتی بلاکهای جدید را ماین کنند، در عرض مدت زمان کوتاهی همه کوینها استخراج میشدند. علاوه بر این، در بلاک چین محدودیت زمانی برای ایجاد هر بلاک در نظر گرفته شده است. اگر بلاکها در مدت زمانی کمتر از زمان درنظر گرفتهشده استخراج شوند، مشکلات زیر به وجود میآید:
بنابراین، به منظور محدود کردن تولید بلاک، یک سطح دشواری مشخصی برای محاسبه و استخراج بلاک جدید در نظر گرفته میشود. استخراج شبیه به یک بازی است. شما معما را حل میکنید و جایزه میگیرید. در نظر گرفتن سختی، حل معما را دشوارتر و زمانبرتر میکند. به عنوان مثال سختی هدف بیت کوین، یک رشته ۶۴ کاراکتری است که با چند صفر آغاز میشود. با افزایش سطح سختی استخراج، تعداد این صفرها نیز افزایش مییابد. سطح سختی پس از هر ۲۰۱۶ بلاک تغییر میکند.
زمانی که نرمافزارهای استخراج میخواهند یک بلاک جدید را به بلاک چین اضافه کنند، به شیوه زیر این کار را انجام میدهند. زمانی که بلاک جدید برای استخراج در شبکه قرار میگیرد، تمام محتویات بلاک هش میشوند. اگر مقدار هش کمتر از سختی هدف است، آنگاه آن را به بلاک چین اضافه میکنند و تمام افراد شبکه باید بلاک جدید را تایید کنند.
به دست آوردن یک بلاک جدید به همین سادگی نیست. اینجاست که نانس (nounce) وارد بازی میشود. نانس رشتهای تصادفی و دلخواه است که با هش بلاک ترکیب میشود. پس از آن، این رشته بههمپیوستهی جدید هش میشود و با سطح سختی مقایسه میشود. اگر مقدار آن کمتر از سطح سختی هدف نباشد، نانس باید تغییر کند و این فرآیند شاید میلیونها بار انجام شود تا در نهایت شرایط مورد نظر برآورده شود. زمانی که این اتفاق بیفتد، بلاک جدید به بلاک چین اضافه میشود.
نرخ هش در بلاک چین و عملگرهای ارز دیجیتال، به تعداد عملیات هش انجام شده در زمان معین یا سرعت عملکرد ماینر اطلاق میشود. نرخ هش یکی از عوامل مهم و تاثیرگذار در استخراج ارز دیجیتال است و ماینرها برای انتخاب دستگاه استخراج آن را مد نظر قرار میدهند. در واقع نرخ هش، معیاری برای اندازهگیری عملکرد یک دستگاه ماینر است.

نرخ هش، پاداش ماینرها و سختی شبکه، سه عامل کاملاً وابسته به یکدیگرند. هر چه سختی شبکه بیت کوین بالاتر برود، نرخ هش بیشتری نیز برای پیدا کردن و ماین کردن بلاکها نیاز خواهد بود.
یکی از رایجترین معیارهای اندازهگیری نرخ هش «هش بر ثانیه» است. این عدد نشاندهنده تعداد هشهایی که در یک ثانیه انجام میشود. با توجه به نوع نوع الگوریتم و سختی شبکه، نرخ هش است و باید توجه داشت که نمیتوان نرخ هش الگوریتمهای متفاوت را با یکدیگر مقایسه کرد.
برخی دیگر از معیارهای اندازهگیری نرخ هش که در واقع تنها عمل تبدیل واحد بر روی آنها صورت گرفته عبارتند از:
ارقام بالا به ترتیب کیلوهش، مگاهش، گیگاهش، تراهش، پتاهش و اگزا هش نامگذاری میشوند.

یکی دیگر از باندهای قدرتمند با ارتباط گرفتن با یکی از ارگانهای رسمی و اجرایی فوتبال، برای اینکه برچسب قانونیبودن روی فعالیتهای خود بزند- دفاتر این مرکز چندبار توسط مراجع قضایی پلمب شده بود- مدتهاست که به اسپانسر این مجموعه تبدیل شده و یک درصد از فروش هر برگه پیشبینی خود را در طول هفته که رقم قابل توجهی میشود به این ارگان پرداخت میکند تا بهعبارتی ساده عنوان کند با مجوز این مرکز فعالیتهایش را انجام میدهد! این روزها بحث شرطبندی و قمار داغ است و فوتبال و ورزش ایران در آستانه یک فاجعه بزرگ قرار دارند.
ادامه این روند و قدرت گرفتن باندهای شرطبندی قطعا روی اتفاقات مسابقات و نتایج بازیهای فوتبال ایران تاثیر مستقیم خواهد گذاشت! در این میان برخی برنامههای تلویزیونی هم در ترغیب مردم برای مراجعه به این سایتهای شرطبندی و پیشبینی نتایج فوتبال نقشی موثر ایفا میکنند و تمام این اتفاقات و اطلاعات نشان میدهد مهدی تاج در مقام ریاست فدراسیون فوتبال باید هرچه سریعتر کمیته اخلاق را مامور کند جلوی پیشرفت و بزرگتر شدن دایره فعالیت این بنگاههای فساد را بگیرد.
نسلی که شرطبندی برایش در نوشیدن مجانی نوشابه شیشهای و کیک به شرط بردن گل کوچک خلاصه میشد، طبیعی است که اخبار مربوط به توسعه زد و بند و تعیین نتایج فوتبال را بهراحتی باور نکند! نسل بزرگشده امروز هرکدام از ما بعد از فراغت از دنیای گل کوچک و شرطی بازی کردن در دورهمیهای دوستانه به طرق مختلف، بعدها در اخبار سندیکای مخوف شرطبندی در مالزی، سنگاپور و کشورهای جنوب شرق آسیا را شناخت. آنهایی که دایره قدرتشان تا لیگ برتر انگلستان و سری «آ» ایتالیا هم گسترده شد و به آنچه قبلا در فیلمها دیده بودیم، جامه واقعیت پوشاندند!
برای اینکه شرطبندی قدرت و رواجی جهانی داشته باشد باید زمان میگذشت و این اتفاق با همین چاشنی سپری شدن روزها، هفتهها، ماهها و سالها افتاد! در روزهای تازه گرمشده سال 2006 مکالمات تلفنی لوچانو موجی، مدیر وقت یوونتوس با داوران و روسای سایر تیمها شنود شد و اتهام ثابتشده شرطبندی تیم این آقا، میلان و لاتزیو را درگیر کرد! اتفاقاتی که آن روزها میافتاد برای هیچکدام از مردم ایتالیا و ایتالیادوستان باورکردنی نبود اما شرطبندی درنهایت فاجعهای به نام کالچو چولی را رقم زد و هر فرد حقیقی و حقوقی که درگیر این پرونده کثیف بود با محرومیت مواجه شد! چون در این کشور هیچ مصلحتاندیشی در کار نبود و هیچ مدیر و بازیکن و مربی و باشگاهی فراتر از قانون نبود!
بیایید بازهم مرور کنیم. آنچه را که در لیگ قهرمانان با تبانی لیون و دیناموزاگرب و در آلمان با سوتهای جهتدار رابرت هویزر، داور آلمانی نمودی چشمگیر داشت. آنهم دو دهه پس از درگیر شدن فوتبال کشور عدالتمحور فرانسه با تبانی به لطف داورخریدنهای برنار تاپی، رئیس وقت المپیک مارسی! اگر آن زمان ماجرا به شکلی واضح بهعبارتی خیلی سادهرو بود، حالا اما به لطف گسترده شدن سایه شبکههای اجتماعی بسیاری از فسادهای اینچنینی به شکل زیرمیزی و البته آسانتر رواج دارد! فوتبالدوستان ایرانی در تمامی سالیان گذشته بارها از فجایعی که شرطبندی در کشورهای صاحب فوتبال رقم زده است باخبر شدهاند و اخبار و اطلاعات بسیار زیادی به دست آوردهاند.
حالا ورزش ایران و بهویژه فوتبال با بحران بزرگ شرطبندی روبهرو شده است و در این میان سکوت، آن سیاستی است که فدراسیون فوتبال در دستورکار خود قرار داده است. از نظر مدیریت در فوتبال ایران در تمام سالهای گذشته، فساد حتما باید اتفاق بیفتد و سند برای اثبات آن وجود داشته باشد تا به آن ورود شود و دربارهاش تصمیم بگیرند! البته در این میان پیشگیری هیچ جایگاهی در سیاستهای اجرایی و برنامههای حاکمان قدرت در فوتبال کشور ندارد؛ اما شاید بررسی این گزارش تلنگری جدی به مدیرانی باشد که داستان رواج شرطبندی در فوتبال را جدی نمیگیرند!
اگر یک دهه قبل در شهرهای شمالی کشورمان، برگه موسوم به «توتو» عدهای را معتاد به شرطبندی و قمار کرده بود، حالا پیامرسانها و اپلیکیشنهای موبایلی با عرضه بهروزترین نرمافزارها، خوره شرطبندی را به جان آنهایی انداختهاند که میخواهند با قطار فوتبال و شانس، یکشبه ره صدساله را طی کنند. عمومیت ماجرای نگرانکننده بهحدی است که حالا مدارس و محیطهای فرهنگی هم آلوده این داستان شدهاند. ماجرا بیشتر مربوط به آن دسته از افرادی است که درس را کار دوم خود میدانند و در روزهای مشخصی از هفته که مسابقات مختلف در داخل و خارج ایران برگزار میشود، با پرکردن برگه یا حضور در سایتها و اپلیکیشنهای شرطبندی، به ظاهر درآمد نان و آبداری برای خودشان میسازند.
بله، امروز با تغییر رسانه و گسترده شدن شبکههای اجتماعی در فضای مجازی، قمار عمومیت بیشتری پیدا کرده است؛ عمومیتی که خیلی رو نیست و به شکلی پنهان و گاه با حمایت یک گروه و باند مافیایی که از فشار اقتصادی روز زندگی مردم ایران با شرطبندی و وعده یکشبه پولدار شدن بهترین استفاده را میکنند، به سمت فراگیر شدن با سرعتی زیاد حرکت میکند و تیشه به ریشه ورزش و فوتبال از یکسو و مردم عادی پرآرزو از سوی دیگر میزند!
در حال حاضر آمار دقیقی از درصد ابتلای جامعه به شرطبندی و قمارهای ورزشی وجود ندارد، اما اتفاقات شبکههای مجازی و تبلیغات گسترده در تمامی کانالها و گروههای مختلف و البته سرعت هجوم مردم به سمت این پدیده بهخوبی نشان میدهد که اگر مسئولان از همین حالا فکری به حال داستان رواج شرطبندی نداشته باشند درآیندهای نزدیک باید منتظر انگشتنما شدن فوتبال ایران بهخاطر رسوایی شرطبندی در جهان فوتبال باشیم. در شرایط کنونی کار به جایی رسیده که هر فردی میتواند با به راه انداختن یک کالچوپولی داخلی خودش را به یک دسته پایینتر بیندازد و آبروی خود را از دست بدهد.
چه در زندگی شخصی، چه در مدارس و دانشگاه و آموزشگاهها و چه پای میز دودگرفته کافیشاپهای خاص مرکز قمار که قبل از شروع، یک بازی را به نفع خودشان با وعدههای آنچنانی با پول ما تمام میکند.
در سالهای اخیر مسئولان نظارتی بارها با جریانهای سودجوی مرتبط با این پرونده برخورد قانونی داشتهاند اما نهتنها هنوز بساط این جریانها برچیده نشده است، بلکه با سوءاستفاده از حضور فعال مردم ایران در شبکههای اجتماعی بهویژه تلگرام، بیشتر هم شده است. امروز کار به جایی رسیده که در اکثر کانالهای تلگرامی تبلیغات سایتها و کانالهای پیشبینی نتایج فوتبال منتشر میشود و حامیان این جریان شرطبندی حتی حاضر به پرداخت پولهای آنچنانی برای تبلیغ کار خود شدهاند چون میدانند که میتوانند با جذب مخاطبان مختلف و سوءاستفاده از علایق مردم به فوتبال، پول بیشتری با مرور زمان به جیب بزنند.
در چند ماه گذشته باندهای مختلف مربوط به شرطبندی در استانهای یزد، تهران، گلستان، گیلان و مازندران با اعلام پلیس دستگیر و منهدم شدهاند اما هنوز هیچ برخورد جدی و قانونی بهخاطر گسترش بازار شرطبندی اینترنتی انجام نشده است. نکته قابل تامل دیگر اینجاست که چند ماه قبل پای چند فوتبالیست لیگ برتری هم به کمیته اخلاق به اتهام ارتباط با باندهای شرطبندی باز شد که برای یکی از آنها محرومیتی در نظر گرفته شد، اما درنهایت با یک تعهد، جنجال مربوط به این فوتبالیست که خیلیها فکر میکردند محرومیت او بهخاطر اتفاقات زندگی خصوصیاش است، به پایان رسید.
متاسفانه گروههای مختلف برای گسترش دایره قدرت اجرایی خود حتی پا را از دایره تبلیغات مجازی هم فراتر گذاشتهاند و با پرداخت پولهای قابل توجه از طریق چهرههای مشهوری که صفحات اینستاگرام و مجازی آنها دنبالکنندگان زیادی هم دارند، مردم را به پیشبینی نتایج برای میلیونرشدن ترغیب میکنند. بهطور مثال بدل یک چهره مشهور ورزشی اخیرا در اینستاگرام خود یکی از این سایتهای شرطبندی و پیشبینی نتایج را تبلیغ کرد که میتواند بعدها برای او دردسرهایی را به همراه داشته باشد. اگر در فضای مجازی و کانالهای پرمخاطب گشتی زده باشید چشمتان به جملاتی چون «اوج لذت و هیجان»، «بیا تو بت یکقدم تا میلیونرشدن»، «مسابقات فوتبال را پیشبینی کنید و میلیونر شوید»، «پیشبینی فوتبال با ضریب بالا و جوایز گوناگون»، «آپشنهای بینظیر، ضرایب واقعی و بالا، پرداخت سریع و مطمئن وجه»، «پیشبینی تماموقت»، «هیجان و پول درآوردن را تجربه کنید»، «با... بهتر و متفاوتتر پیشبینی کنید و پولدار شوید»، «توی سایتی بت بزنید که اگه ۱۰۰میلیون هم برنده شدین کمتر از یکساعت تو حسابتون باشه» و «آنلاین و به لحظه پیشبینی و بازی کنید و کسب درآمد داشته باشید» خورده است.
اینها بخشی از شعارها و تبلیغات باند مخوف شرطبندی و پیشبینی نتایج ورزشی و فوتبال است که روزبهروز در حال بزرگ شدن است و اگر از همین حالا برخورد جدی با آنها صورت نگیرد در آیندهای بسیار نزدیک این جریانها روی تعیین نتایج مسابقات فوتبال و ورزش ایران هم با گسترش ارتباطات خود تاثیر خواهند گذاشت و رسوایی بزرگی به بار خواهد آمد.
«بت» یا شرطبندی همان واژهای است که افراد زیادی را با وعدههای دروغ کسب درآمد جذب خود میکند. درآمدی که به حوزهای فراتر از فوتبال کشیده میشود. درباره پشتپرده دنیای عجیب قماربازان ورزشی در سایتهای اینترنتی و اپلیکیشهای موبایل روایتهای تکاندهنده وجود دارد. روایت فصلی از زندگی ورزشی با هیجانات فردی که سرمایه و حتی زندگی خود را در پیچ و خم اعداد و دروغهای بزرگ باخته است تا برای یکبار هم که شده، برنده شود. برای یکبار هم که شده «بت»اش در بیاید و میلیونر شود.
با شروع فصل جدید فوتبالی علاوهبر کریهای معمول، نکته تازهای هم به شور و شوق دنبالکنندگان این ورزش افزوده است. تا به حال در کنارتان صدای شادی یا عصبانیت کسی را ندیده یا نشنیدهاید: «وای ِتم دراومد»؟ «بت» یا شرطبندی، سرگرمی - البته نهچندان جدید- برخی از فوتبالیها؛ درآمدی که حالا دایره آن از حیطه فوتبال هم خارج شده و به بسکتبال، والیبال و حتی پلیاستیشن هم کشیده میشود.
در این گزارش، پشتپردهای از دنیای عجیب و غریب قماربازان ورزشی در سایتهای اینترنتی و اپلیکیشنهای تلفن همراه است؛ قماری که روایت یک فصل تمامورزشی از هیجان کسانی است که زندگیشان را در پیچ و خم اعداد و ارقام باختهاند و زندگی خود و خانوادهشان را وابسته به نتایجی کردهاند که حاصل هفتهها بازی بیحاصل در فضایی با رویای یکشبه پولدار شدن است؛ رویایی که بهمرور برایشان شبیه کابوسی وحشتناک شده است.
مسئولان نظارتی بارها و بارها با جریانهای سودجو مرتبط با این پرونده برخورد قانونی داشتهاند، اما هنوز بازار این جریانها نهتنها از بین نرفته بلکه حالا با سوءاستفاده از حضور فعال مردم ایران در شبکههای اجتماعی بهویژه تلگرام، بیشتر هم شده است. در چند ماه گذشته باندهای مختلف مرتبط با شرطبندی در استانهای یزد، تهران، گرگان، گیلان و مازندران دستگیر و منهدم شدهاند. طبق آمارهای رسمی ارائه شده از سوی مسئولان، شرطبندی در شمال کشور وضع خوبی ندارد و جالب اینجاست که شرطبندی در کشور بیشتر از همین مناطق شمالی به سایر مناطق گسترش پیدا کرده است. همچنین بررسیها نشان میدهد که شرطبندیها به خوابگاههای دانشجویی هم وارد شده و این نگرانی وجود دارد با شروع سال تحصیلی جدید به مدارس و دانشگاهها هم وارد شود.
اگر در گذشته شرطبندی در قمارخانهها و به صورت کاغذی با پیشبینی نتایج فوتبال و... انجام میشد حالا با گسترش فضای مجازی و آشنایی مردم با دنیای اینترنت، این بازار بهراحتی در اختیار جوانها و افراد مختلف قرار دارد. یک نفر برای اینکه وارد دنیای شرطبندی و بتزدن شود، با سهولت کامل در سایت با ارائه مشخصات فردی ثبتنام میکند و سپس با شارژ کردن حساب خود اکانت اختصاصی کاربریاش آماده برای بت زدن میشود. معمولا کاربران مختلف به سایتهای خرید و فروش پول مجازی راهنمایی میشوند و در قبال پرداخت ریال از درگاه شتاب میتوانند پول مجازی برای شرطبندی و پیشبینی کردن بخرند و حسابشان را شارژ کنند.
البته برداشت وجه از واریز به شکل سادهتری پیشبینی شده و کاربران با وارد کردن شماره شبای کارتی که در همان ابتدا پول را از آن واریز کردهاند میتوانند وجه خود را برداشت کنند. در چنین شرایطی یک فرد علاقهمند میتواند در 24 ساعت شبانه روز با همین مکانیسم روی اتفاقات و مسابقات مختلف و هر آپشنی که دوست دارد با ضرایب مختلف شرط ببندد. اتفاقا همین آپشنهای مختلف بازار این سایتهای شرطبندی را داغ داغ کرده است که حالا به جز پیشبینی نتیجه، روی تعداد کرنر، تعداد خطا، پنالتی داشتن یا نداشتن، گل شدن یا نشدن پنالتی، کارت زرد و قرمز داشتن یا نداشتن و تعداد آنها و... شرط ببندد.
در روزهایی که صحبت درباره فساد فوتبال ایران داغ داغ است، با توجه به رواج پیدا کردن دنیای شرط بندی و ورود آن به مدارس و دانشگاهها و درگیر کردن اکثر جوانها، مسئولان دستگاههای مختلف باید فکری اساسی به حال این پدیده شوم داشته باشند. برچیده شدن بازار شرطبندی نیاز به همت دستهجمعی مدیران وزارت ورزش و جوانان، فدراسیون فوتبال، وزارت ارتباطات و فناوری، وزارت آموزش و پروش، وزارت علوم، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و دستگاههای امنیتی و مراجع بازرسی و قوه قضائیه دارد. وقتی در استادیومها، جایگاههایی وجود دارد که شرطبندیها بهصورت پنهان انجام میگیرد، وقتی برای شرطبندی از طریق بعضی از لیدرها تلاش میشود با بازیکنان و مربیان ارتباط برقرار شود، وقتی شرطبندی میتواند روی تمامی اتفاقات فوتبال ایران و حتی نقل و انتقالات و تصمیمات تاثیر بگذارد، باید از آینده ترسید.
مسئولان فدراسیون فوتبال نباید فراموش کنند که قدرت و ثروت میتوانند جریانهایی بسیار بزرگ و قدرتمند ایجاد کنند که با داشتن پول و برای کسب ثروت بیشتر خیلیها را مطیع خود میکنند و این اتفاق ریشه بیجان فوتبال ایران را خشک خواهد کرد. با توجه به فسادهای مختلف گسترده در فوتبال کشور این پتانسیل بدون هیچ تعارفی وجود دارد که باندهای شرطبندی به لایههای مختلف این فوتبال هم نفوذ کنند و زمینه ساز فجایعی تاریخی شوند. در این میان رواج پیشبینی نتایج برای دریافت جایزه در برنامههای تلویزیونی و درگیر کردن و سوق دادن مردم به انجام این کار هم از نظر بسیاری از کارشناسان روی ترویج شرطبندی و پیشبینی نتایج تاثیر مستقیم و زیادی دارد. حتی اسپانسرینگ یکی از بنگاههای پیشبینی نتایج به صورت کاغذی در یکی از ارگانهای بزرگ اجرایی فوتبال ایران هم باید توسط مسئولان ذیربط بررسی شود که چرا تبلیغات این بنگاه در سایت این ارگان ورزشی وجود دارد. به هر صورت قانون به صراحت میگوید شرطبندی به هر روشی حتی پیشبینی نتایج، جرم به حساب میآید و به نظر میرسد که ورزش و فوتبال ایران برای مقابله با این پدیده شوم نیاز به یک رنسانس اساسی در تمامی جریانها دارد. چراکه به نظر میرسد بت زدن به جاهایی نفوذ کرده که نباید میکرد و نطفه پرورش یافته، خطرناک و فاسد است!