عدالت امری دوسویه است که به سه دسته تقسیم می شود:
1- عدالت میان خدا و خلق ؛ 2- عدالت میان بندگان ؛ 3- عدالت میان زندگان و مردگان
اول: عدالت میان خالق و مخلوق، حقى واجب از براى خدا بر بندگان ثابت است، که باید به ازاى آن، عدالت فى الجمله حاصل شود، زیرا که: از هر که فیضى و نعمتى به دیگرى رسد، و او درمقابل نوع مکافاتى به عمل نیاورد، البته ظالم خواهد بود، و لیکن مکافات نسبت به اشخاص مختلف مىشود. بر بندگان واجب است کسب معرفت و تحصیل محبت او، و سعى در بجاآوردن فرمان، و تلاش در اطاعت پیغمبران او. و گردن نهادن احکام شریعت و امتثال آداب دین و ملت، هر چند که توفیق اینها نیز از جمله نعمتهاى اوست. از دست و زبان که بر آید کز عهده شکرش به در آید
(پس عدالت میان خدا و بندگان آن است که خدا به اندازه توان بندگان آنان را مواخذه نماید و بندگان نیز او را به خاطر نعمتهای وی، به قدر توانش شناخته، اطاعت نموده و محبت ورزد)
دوم: عدالتى که در میان مردم است، از ادا کردن حقوق و رد امانات، و انصاف دادن در معاملات، و تعظیم بزرگان، و احترام پیران، و فریاد رسى مظلومان و دستگیرى ضعیفان.
و مقتضاى این قسم از عدالت، آن است که: آدمى به حق خود راضى بوده و ظلم به احدى روا نداشته باشد، و به قدر استطاعت و امکان، حقوق برادران دینى خود را بجا آورد، و بداند که هر کسى را از جانب پروردگار حقى لازم است، و به اداى آن بشتابد. و در حدیث «نبوى» وارد شده که: از براى برادران مؤمن بر یکدیگر سى حق است که آدمى برىءالذمه نمىشود مگر با بجا آوردن آنها، و یا آنکه از او عفو نماید و از تقصیر او در اداء حقش در گذرد.
1- اگر گناهى در حق او از برادر مؤمن سر زند، یا تقصیرى از او صادر شود از اوبگذرد. | 2- اگر غریب باشد دلدارى او کند و با او مهربانى نماید. |
3- چنانچه بر عیبى از او واقف باشد بپوشاند. | 4- اگر لغزشى از او به وجود آید چشم از او بپوشاند. |
5- اگر عذر خواهى نماید عذر او را بپذیرد. | 6- اگر کسى غیبت برادر مؤمنى را کند او را منع نماید. |
7- آنچه خیر او را بداند به او برساند و پند و نصیحت از او باز نگیرد. | 8- دوستى او را محافظت کند و شرایط دوستى را به جا آورد. |
9- حقوق او را منظور داشته باشد. | 10- اگر مریض باشد او را عیادت کند. |
11- به جنازه او حاضر شود. | 12- هر وقت او را بخواند اجابت کند. |
13- اگر هدیهاى از براى او فرستد قبول کند. | 14- اگر با او نیکى کند مکافات کند. |
15- اگر نعمتى از او برسد شکر آن را به جا آورد. | 16- یارى او را نماید. |
17- ناموس و عرض او را در اهلش محافظت کند. | 18- حاجت او را بر آورد. |
19- آنچه از او درخواست نماید رد ننماید. | 20- اگر عطسه کند تحیت او نماید. |
21- گمشده او را راه نمائى کند. | 22- سلام او را جواب گوید. |
23- با او به گفتار نیک تکلم نماید. | 24- نعمتهاى او را نیکو شمارد. |
25- قسمهاى او را تصدیق کند. | 26- با او دوستى کند و از دشمنى او احتراز کند. |
27- او را یارى کند، خواه ظالم باشد یا مظلوم، و یارى او در وقت ظالم بودن این است که او را از ظلم ممانعت کند و در وقت مظلوم بودن، آنکه او را کمک کند. | 28- او را تسلیم دشمن نکند و خوار نگرداند او را به تنها گذاردنش. |
29- از براى او دوست داشته باشد آنچه را از براى خود دوست داشته باشد از نیکیها. | 30- و از براى او مکروه شمارد آنچه از براى خود مکروه مىشمارد از بدیها. |
(پس عدالت میان همنوعان را می توان همان آداب معاشرت و رعایت حقوق شهروندی دانست که مهترین آنها همان 30 موردی بود که در کلام پیامبر بدان اشاره شد.)
سیم: از اقسام عدالت، عدالتى است که میان زندگان و ذوى الحقوق ایشان است ازاموات، مثل اینکه قروض مردگان خود را ادا کنند، و وصیتهاى ایشان را به جا آورند وایشان را یاد کنند به تصدق و دعا.
(پس عدالت میان خود و درگذشتگان آن است که به سفارشهای آنان عمل کنمی و برایشان خیرات کرده، آنها را یاد از یاد نبریم. )
چقدر به بهبود روابط خود با دیگران علاقمند و کوشا هستید؟ به چه میزان در صدد آن هستید که کوتاه ترین و خوشبخت ترین مسیر را با این هدف بپیمایید؟ گاه راهکارهایی بسیار ساده اما کاربردی می تواند افزاینده مهر و علاقه در میان افراد باشد که شاید خیلی گذرا و بی اعتنا از کنار آن بگذریم. به عنوان مثال نوشتن یک جمله کوتاه و عاشقانه و گذاردن آن در ظرف غذای همسرمان می تواند تاثیری شگرف را ایجاد کند.
1 - یاد خدا باش – با خدا باش – شاد باش.
2 - سینه خود را پر از انرژی مثبت کنید.
3 - در پشت‌بام ذهن خود سبزه و گل بکارید.
4 - به تمام اعضای بدن خود بگو فریاد بزنند: الهی شکر.
5 - مسیر زندگی را از وجود تیغ‌ها و خارها پاک کنید.
6 - تانکر عشق و محبت را همیشه پر نگه دارید.
7 - دشمنی و کدورت را ذوب کنید و در چاه بریزید.
8 - هوای پاک تنفس کنید. فکر منفی سینه شما را مریض می‌کند.
۹ - همیشه در کوچه زندگی، دنبال خانه مهربانی باشید.
10 - ورد زبانتان کلمه: دوستت دارم، عاشقتم، باشد.
11 - با چشم خود همسرتان را شیفته کنید.
12 - هر کسی پرسید: حالت چطوره؟ بگویید: خیلی خوبم.
13 - همواره تصور کنید خوشبخت‌ترین آدم دنیا هستید.
14 - خوب گوش کن: کسی در دوردست برایت دعای خیر می‌کند
که سلامت و موفق باشی. جوابش را بده.
۱5 - دلت می‌گه تا دوستی هست چرا دشمنی؟
16 -گاهی اوقات فکر ما نیاز به سمپاشی داره تا سالم و خوب باشیم.
17 - سعی کن برای همسرت، زیباترین باشی.
18 - بگذار دیگران هر چه می‌خواهند بگویند مهم این است که ما با هم هستیم.
19 - هرشب فکر می‌کنم که آیا فردا زنده هستم که باز هم تو را ببینم.
20 - اگر بگویی بمیر، نمی‌میرم. چون می‌خواهم تا انتها با تو باشم.
21 - تا وقتی خنده و شادی هست چرا گریه و غم. پاشو به دنیا بخند پاشو.
22 - چه بوی خوبی می‌دی، چه دست مهربون و گرمی داری.
23 - چقدر مزرعه دل شما سبز و خرم است. باغت آباد.
24 - می‌دونی چیه؟ تا حالا از گل نازک‌تر به من نگفتی. ممنون تو هستم.
25 - نمی‌دونم اگر تو نبودی چه کسی می‌توانست مرا خوشبخت کند.
26 - پدر و مادرم به خاطر زحمات و محبت‌های تو همیشه دعایت می‌کنند.
27 - راستی چرا آماده نمی‌شوی برویم پارک، قدری قدم بزنیم. به یاد گذشته‌ها.
28 - آدم وقتی وارد این خونه میشود. همه ناراحتی‌هاش برطرف می‌شه.
29 - خدایا! زندگی از این زیباتر و بهتر دیگه نمی‌شه. شکر شکر شکر...
30 - می‌دونی عزیزم، خیلی دوستت دارم، خیلی زیاد. ما بیشتر.
31 - بی‌خیال غم دنیا، بیا چند دقیقه با هم از ته دل بخندیم و برای زندگی بهتر برنامه ریزی کنیم
همه ما علاقمندیم زندگی موفقی داشته باشیم و در برخورد با همسر مان شیوه های مثبت و کاراتری را به کار ببریم . اما در بسیاری از مواقع اطلاعات ما اندک است و این نا آگاهی ماست که باعث ایجاد مشاجرات در روابط زناشویی می گردد
1- توجه افراطی به نقاط ضعف . متأسفانه برخی از زوجین به ندرت با یکدیگر راجع به این موضوع صحبت می کنند و بر این باور غلط هستند که در زندگی زناشویی ، نقاط ضعف بایستی به هر قیمتی که شده رفع شود. این افراد مدت کوتاهی بعد از ازدواجشان تصوراتی را که از یک زندگی مشترک زیبا و ایده آل داشته اند، واهی تلقی می کنند و روز به روز رابطه شان با یکدیگر سردتر می شود، چون هر کدام از طرفین تلاش می کنند که خواسته های متضادشان را به مرحله اجرا در آورند که البته هر بار یکی بر دیگری فائق می شود. اما به محض دست برداشتن از لجاجت و خودرأیی و یا نادیده گرفتن مسائل بحث برانگیز مشاهده خواهند کرد که تغییری در زندگی مشترکشان به وجود می آید و حتی با برخورد منطقی و مناسب با مسائل، زندگی مشترکشان روز به روز دلپذیر خواهد شد.
عناد و کینه توزی بدون هیچ گونه اعلام خطری در زندگی نفوذ می کند و باعث نابودی آن می شود. زوجینی که چندان اهمیتی به نقاط ضعف همسرشان نمی دهند بلکه برعکس نقاط مثبت و پسندیده همسرشان را ارج می نهند افرادی موفق و خوشبخت هستند. ویلیام جیمز فیلسوف آمریکایی می گوید: «فرد عاقل و خردمند کسی است که بداند از چه موضوعی بایستی چشم پوشی کند.»
2- تفریح و سرگرمی برای بعد. بسیاری از زوجین که برای آینده برنامه ای در سر می پرورانند ارزشی برای شادی ها و خوشحالی زمان حال قائل نمی شوند و تفریح و سرگرمی کنونی را به «بعد» موکول می کنند و فقط نگران تعلیم و تربیت فرزندان، خرید خانه و احیاناً اسباب کشی هستند. برخی از افراد چنان درگیر کار می شوند که زندگی مشترک خود را به فراموشی می سپارند و زمانی متوجه این موضوع می شوند که بسیار دیر است. واضح است که بایستی برای آینده برنامه ای مد نظر داشت؛ زن و شوهرهایی که فقط در زمان حال زندگی می کنند و تنها به مسائل و موضوعات اکنون توجه می کنند، در واقع در حاشیه خطر به سر می برند. دکتر جانسون معتقد است: «زمانی که به آینده می اندیشم برنامه ام را مطابق با آینده ام تنظیم می کنم و رفتاری معقولانه و هوشیارانه دارم. اما زمانی که در آینده زندگی می کنم با رفتاری ناشیانه، زندگی کنونی خودم را از دست می دهم.»
از خانمی سؤال شد که علت سعادت و خوشبختی او در زندگی زناشویی چیست و او در پاسخ به این سؤال می گوید: «روزی همسرم از مادرش پرسید بهترین لحظه زندگی او چه بوده است و مادرش پاسخ داد: «حالا» و در پاسخ گفت: که پس روز ازدواجت چه؟! مادر جواب داد: در آن زمان روز ازدواج من بهترین و زیباترین لحظه زندگی من بود؛ اما حالا و در این لحظه است که تو می توانی آن را حس کنی و از آن لذت ببری.پس هر لحظه در زمان خودش زیباترین و بهترین زمان است.» و با درس گرفتن از این موضوع سعی کرده ام از لحظات زندگی ام به نحو احسن لذت ببرم.
3- درک علائم هشدار دهنده آسان است. برخی از زوجین مدت کمی بعد از ازدواجشان درمی یابند که علائق مشترک کمی با یکدیگر دارند و با علم به این موضوع که این امر یکی از عوامل از هم پاشیدگی بسیاری از پیوندها بوده است، با سعی و تلاش و همیاری با یکدیگر سعی می کنند اوقاتی را که با یکدیگر به سر می برند به لحظاتی شاد و مفرح مبدل کنند. اما در مقابل ، زوجینی هستند که در بدو ازدواج تصور می کنند که برای یکدیگر خلق شده اند اما بعد از چند سال زندگی مشترک به این نتیجه می رسند که اگر جدا از هم زندگی کنند خوشبخت تر هستند و هیچ سعی و تلاشی برای حفظ زندگی مشترکشان نمی کنند. یکی دیگر از عواملی که به زندگی مشترک آسیب می رساند و به آن توجهی نمی شود، عناد و کینه توزی است که بدون هیچ گونه اعلام خطری در زندگی نفوذ می کند و باعث نابودی آن می شود. البته باید متذکر شد فقط شناخت عواملی که به زندگی زناشویی لطمه می رسانند کافی نیست بلکه برای داشتن یک زندگی مشترک خوب و سعادتمند نیاز مداوم به تقویت روابط و کوشش در استحکام آن است.
4- زندگی مشترک بدون شادی. ضمن پایبند و وفادار بودن به عهد و پیوندی که با یکدیگر می بندیم لازم است بدانیم که چگونه با کمی شوخ طبعی و مزاح می توانیم به خود و همسرمان کمک کنیم تا بر مسائل روزمره فائق آییم. بسیاری از زوجین آنچنان جدی هستند که شاد بودن و از صمیم قلب لبخند زدن را فراموش کرده اند و در واقع زندگی مشترک آنها فاقد هرگونه نقطه زیبا و روشن است. خانواده های خوشبخت وجوه مشترک بسیاری با هم دارند. بیرون از خانه، در محیط کار، با روحیه ای مناسب و خوب با مسائل برخورد می کنند و در جمع خانواده هم با شوخ طبعی و مزاح ، روز کاری سخت را به فراموشی می سپارند. شاید علت این شوخ طبعی و روحیه شاد داشتن برای دیگران قابل درک نباشد، اما افراد شوخ طبع به خوبی می دانند که چگونه یک لبخند می تواند مسبب سایر شادی ها باشند، چرا که لبخند بسیار ارزشمند و پربها است و باعث انسجام و پیوند بین اعضای خانواده می شود.
5- در حفظ و تداوم رابطه زناشویی یک طرف نیز کافی است. برای استحکام و تداوم یک زندگی زناشویی، عشق و علاقه بین زوجین بایستی روز به روز افزایش یابد که البته این عشق و علاقه بایستی از سوی دو طرف ابراز شود و زوجینی خوشبخت و سعادتمند هستند که تلاش می کنند زندگی مشترکشان را به سمت و سویی سوق دهند که مطابق با خواسته های مشترکشان باشد و در حفظ رابطه زناشویی شان می کوشند و این امر فقط در صورتی امکان پذیر است که دست از پیشداوری ها و انتظارات نادرست خود برداریم تا به آن پیوند زیبا و مقدس که توصیف آن بسیار مشکل است، نائل آییم