شادمانى به کسى هدیه نمىشود. منتظر اقبال نباشید. خود ارزیاب کارهاى خویش گردید و درس شهامت آفرینى را خوب حفظ کنید.
1.انتقاد پذیرا باشید
اگر شما فکر مىکنید به نظریات و کارهایتان هیچ انتقادى وارد نیست مطمئن باشید که به بیمارى خودپسندى دچار شدهاید. این بیمارى در زمانى کوتاه فرد را در میان انبوه آشنایان و دوستان به رنج تنهایى گرفتار مىسازد. به فرموده امامعلى(ع): دشوارترین تنهایى خودپسندى است.
این که همه ما باید بکوشیم پیوسته در انجام هر کار دقت لازم را به کار گیریم بدین معنا نیست که انتظار داشته باشیم همیشه کارهایمان بىعیب و مورد رضایت همگان باشد. چنین کسانى معمولاً از انتقاد و خردهگیرى خیلى بیشتر دلسرد و دلتنگ مىشوند.
یکى از دلایل نپذیرفتن انتقاد و دلتنگ شدن از آن، خوشگمانى نسبت به کارهاى خود است؛ حال آن که بسیار اتفاق افتاده که پس از گذشت مدتى خود با انتقادگران هم عقیده شده و به اشتباه خویش پى بردهایم. پس چه بهتر که همیشه در برابر انتقادات دیگران موضعگیرى نکنیم و به زمان فرصت دهیم تا میان ما و انتقادکنندگان قضاوت کند.
2. اراده خود را تقویت کنید
رویدادهاى روزانه تا چه میزان سبب دگرگونى احوال شما مىشود؟ از اظهار نظر دیگران درباره خود تا چه اندازه دلتنگ مىشوید؟ چرا بعضى خیلى زود به دیگران دلبسته مىشوند؟ به چه علت عدهاى زود هیجانزده و خشمگین مىشوند؟ یا مىترسند و ناامید مىگردند؟پاسخ این همه را باید از ارادهها پرسید.
اراده نیروى درونى است که مهار انگیزهها و رفتارها را بر عهده دارد. تقویت آن تنها یک راه بیش ندارد: تمرین.
تأکیدهاى پیشوایان معصوم مبنى بر «ترک پیروى از هواى نفس»، ریشه در همین امر دارد که پیروى از تمایلات به طرز شگفتآورى سبب سستى اراده مىشود. امام على(ع) در همین باره فرموده است: برترین مردم کسى است که از پیروى نفس سر بتابد.1 نیز فرموده است: آن که به تمایلات پیروز شود نجات یافته است.2
شیوه تمرین تقویت اراده بسیار ساده است. تنها لازم است بپذیرید که پس از مدتى تمرین به طور معجزهآسا از اراده پولادین برخوردار خواهید شد. بدین منظور مدتى از روشهاى زیر استفاده کنید:
1)در هنگام خشم از تصمیمگیرى و سخن گفتن بپرهیزید و تا حدّ امکان آرام و بىتفاوت باشید. زمانى که به بدگویى و غیبت دیگران بسیار حریص شدید از این کار به شدّت بپرهیزید. از یاد نبرید که خشم و هیجان از بزرگترین عوامل مصرف کننده نیروى عصبى شماست.
2)سعى کنید بیشتر اوقات سکوت خود را حفظ کنید. چون از خبرى آگاه شدید با شتابزدگى آن را به دوستان اطلاع ندهید و کمى صبر کنید و بعد در صورت لزوم به آرامى به آنها اطلاع دهید.
3)هیچگاه نسنجیده لب به سخن نگشایید. زمانى که چیزى مىشنوید با عجله درباره آن اظهار عقیده نکنید. اگر کسى با یاوهگویى در صدد آزردهسازى شما برآمد معمولاً مؤثرترین ابزار براى تلف کردن نیروى عصبى او، سکوت و آرامش است.
4)خستگى و کمخوابى به طور مرموز سبب تضعیف اراده است. فرد خسته زودتر رنجیده و شتابزده مىشود و تصمیمات نابجا مىگیرد. کم خوابى نیز عامل خستگى است، که باید از آن پرهیز کرد.
3. قربانى تعارف نشوید
هیچ گاه گفتار آسمانى را از یاد نبرید که، فرد کمرو، روزىاش ناچیز است. «روزى» تنها مبلغ پولى که ما در اندوخته داریم، نیست. زمانى که شما با شهامت نتوانید از عوامل زیانآور پیرامون خود پیشگیرى کنید و در مقابل خواهش نارواى دوستان پاسخ منفى دهید، کمروزى خواهید بود. بسیارى از ما بخشى از سرمایههاى مادى و معنوى خود را به سبب کمرویى و تعارفات پوچ، قربانى مىکنیم. گفتگوهاى بىنتیجه و هدر دهنده عمر، تماسهاى تلفنى بىفایده، همنشینى اجبارى با اشخاص، برآوردن توقعات بیجاى افراد به علت شرم حضور، همه عواملى است که ما را قربانى مىکند.
زمانى که شما خود را پایبند اصول اخلاقى، وقتشناس و هدفمند نشان دهید اطرافیان همان گونه که مىخواهید با شما رفتار مىکنند و عزّت نفس و عقاید شما را بازیچه قرار نمىدهند.
4. با برنامهریزى به شادکامى دست یابید
کسانى که براى هر موقعیت، برنامهاى مخصوص طرحریزى مىکنند زودتر به شادکامى دست مىیابند. پیش از آن که در اجراى طرح و برنامهاى دچار ناکامى شوید، طرحى جایگزین آن در نظر گیرید، تا مبادا در اثر شکست، بىهماهنگى شما را دلسرد و ناتوان کند. در خاطر داشته باشید که ناکامى و شکست بسیار مرموزانه حس ارزشمندى شما را خدشه دار مىکند و به ناامیدى وا مىدارد. بدین منظور باید پیوسته براى همه برنامههایتان، طرح و برنامه جایگزین داشته باشید، تا احساس شکست و رنجش به سویتان هجوم نیاورد و نیرویتان را بىسبب تضعیف نکند.
5. از احساس فرودستى فرار کنید
پیوسته کسانى پیرامون ما یافت مىشوند که از اظهار تواضعهاى بىموردشان پشیمان و رنجیده خاطرند. از یاد نبرید که تواضع به معناى اظهار فرودستى و ناتوانى نیست. تواضع میوه شناخت و شعور و بالندگى است، نه بازتاب ناتوانى.
تواضع نیز نباید پیوسته یکجانبه مراعات شود. زیرا در آن صورت ابزار سلطه جویان خواهد شد.
شاد باشید و از این شادی لذت ببرید
پیامهایی که به خود میدهید سمت وسوی زندگی شما را تعیین خواهد کرد. پس اگر دائما به خود بگویید من ارزشی ندارم و شادی در زندگی حق من نیست، چطور انتظار دارید که شاد باشید؟
خودتان را قبول داشته باشید
خوب، بد، زشت یا هرچه هستید، همان را بپذیرید. به هر کاری مشغول هستید بدانید که آن کار نهایت تلاش و کوشش شما بوده، پس کاملا از آن راضی و خوشنود باشید و به دنبال پیشرفت بروید. اگر تنها به نداشتههای خود فکر کنید مطمئنا از داشتههای خود هرگز لذت نمیبرید.
احساس رضایت نمایید
نباید همواره به دنبال موقعیتی در آینده باشید تا در آن زمان به خرسندی برسید. شما مطلع نیستید که فردا زندگی چه چیزی را برای شما به ارمغان خواهد آورد، پس امروز از داشتهها و موقعیتهای خود نهایت لذت را ببرید.
قدر زندگی خود را بدانید
شادبودن در حال حاضر یعنی از زندگی خود سپاسگزاری کردن. شکرگزاری ازسلامتی، شغل، خانه، غذا یا خانوادهای که عاشق شماست. آیا اگر متوجه شوید که فقط نود روز از زندگی شما باقی مانده متفاوت عمل نمیکردید؟ سرانجام عمر همه یک روز به پایان خواهد رسید. شاید شما حتی نود روز هم وقت نداشته باشید. این را بدانید که تنها سپاسگزاری است که شادی و آزادی را برای شما به ارمغان خواهد آورد، نه سرزنش.
با دیگران مهربان باشید
شادی واقعی یعنی مفید بودن برای دیگران. اگر شما یاد بگیرید که به مشکلات، بیش از اندازه فکر نکنید آنها در نظر شما کوچک وکوچکتر خواهند شد. اگر تنها به خود فکر نکنید، متوجه میشوید که زندگی چقدر زیباست.
ارتباط احساسی، مجموعهای از احساسات فردیست که کنار هم جمع میشود تا بین دو نفر پیوند برقرار کند. واژهی «احساسی» به معنی برانگیختن احساسات بسیار است. این احساسات میتواند عصبانیت، غم، لذت، عشق یا یکی از هزاران حسی باشد که انسانها تجربه میکنند. «ارتباط»، پیوندیست با فرد یا چیزی دیگر. ممکن است شما با کسی که احساس قوی نسبت به او دارید یا عاشقش هستید، در یک رابطه باشید اما او با شما احساس دوری نماید و به ندرت در مورد احساساتش با شما صحبت کند. این نوع روابط، روابط دوستانه یا زندگی کردن کنار یکدیگر است. بدون ارتباط احساسی قوی، چنین روابطی، خیلی زود از هم پاشیده میشود زوجهایی که سعی میکنند در حد توانشان، بیشتر دربارهی همدیگر بدانند، رابطهای احساسی بینشان ایجاد میشود.
از طریق مکالمهی محبتآمیز و همراه با تفکر، به پیچیدگیهای درون هم پی میبرید و در مییابید که چه چیز موجب شادی طرف مقابلتان میشود، چه چیز عصبانیاش میکند و چهچیز او را به اوج لذت میرساند.
نشانهی حقیقی وجود یک ارتباط احساسی، این است که هریک از دو نفر، دیگری را به درون خود راه بدهد.
وقتی دو طرف، احساسات خود را با هم در میان نگذارند، ازدواج، سخت و طاقتفرسا خواهد بود. در این صورت، عصبانیت، خشم و اختلاف پدید میآید و فقدان اعتماد، زندگی زناشویی را دچار آشفتگی میکند. اگر فکر میکنید ارتباط احساسی بین شما و همسرتان از بین رفته، باید به دنبال دلیل آن باشید؛ آیا گناهی نابخشودنیست که چنین فاصلهای میان شما انداخته؟ شاید در عصبانیت، چیزی گفته شده یا کاری انجام شده که منجر به درد جسمی و احساسی شده است. در همین زمانها، موضوع «انکار» هم پیش میآید تا همهچیز را برای ساختن دوبارهی آن پیوند احساسی، سختتر سازد. اگر خواهان سالمترین رابطهی ممکن هستید، باید بدانید که چطور یک پیوند احساسی عمیق و قوی بین خود و طرف مقابلتان ایجاد کنید. وقتی پیوند احساسی بین شما وجود داشته باشد، همه چیز آسانتر میشود.
1- بررسی طرف مقابل: باید متوجه شوید او به چه چیز نیاز دارد و اززندگی و از شما چه میخواهد، برای تحقق این امر، لازم است وقتی حرف می زند، با دقت به او گوش دهید. وقتی رازهایش را با شما در میان میگذارد، به او خوب توجه نموده و به عمق حرفهایش فکر کنید.
2- اعتماد: باید بین خودتان، حس اعتماد ایجاد کنید. این ستون اساسی پیوند احساسی، یک شبه ایجاد نمیشود و زمان می برد باید اجازه دهید این اعتماد به طور طبیعی ایجاد شود.
3- حضور احساسی: هر دو شما باید از نظر احساسی در دسترس باشید. اگرعقب بکشید و حرفهایتان را با طرف مقابل در میان نگذارید، چنین پیوندی ایجاد نخواهد شد.
4- ابراز محبت: نباید برای نشان دادن مهر و محبت، مشکلی داشته باشید اما زوجهایی که رابطهشان سرد شده باید تلاش کنند با هم مهربان باشند. همیشه سعی کنید شعلههای عشقتان را روشن نگاه دارید و از ابراز محبت به یکدیگر، نترسید!
5- جنگ ملایم: به هنگام مشاجره، کلمات به راحتی از دهان خارج میشود باید یاد بگیرید که با ملایمت بحث کنید. اگر نمیدانید چطور این کار را انجام دهید، میتوانید از یک مشاور کمک بگیرید. یادتان باشد هنگام بحث هرگز گذشته را پیش نکشید. در «لحظه» زندگی کنید و برای احساساتتان دلیلی محکم بیاورید.
6- دیدن دنیا از دیدگاه او: سعی کنید دنیا را آنطور که او می بیند، ببینید تا بفهمید که بهطور واقعی کیست. برای اینکار باید گاهی به عقب برگردید تا ببینید چرا او به آن طریق خاص عمل کرده است. ببینید نسبت به موقعیتهای مختلف، چطور واکنش میدهد و سعی کنید خودتان را جای او بگذارید و درمقابل از او هم همین انتظار را داشته باشید.
7- غلبه بر موانع: زوجهایی که در ازدواج خود دچار مشکل شدهاند، باید قبل از ایجاد دوباره پیوند احساسی، مشکلاتشان را حل کنند. هرمشکلی را با هم بررسی کنید و سعی کنید راه حلهایی برای آن بیایید. وقتی بزرگترین موانع و مشکلات را پشت سر گذاشتید، آنوقت میتوانید پیوند احساسی فراموش شدهتان را از نو بسازید.